Voeding en hooikoorts: wat helpt echt en wat niet?

Zodra het pollenseizoen begint, krijgen veel mensen te maken met niesbuien, jeukende ogen en een verstopte neus. Medicatie biedt vaak verlichting, maar wist je dat ook je voeding invloed kan hebben op hooikoortsklachten? Hoewel voeding hooikoorts (allergische rhinitis) niet kan genezen, kan het wel een ondersteunende rol spelen. In dit artikel lees je wat er in je lichaam gebeurt bij hooikoorts, welke voedingsmiddelen kunnen helpen en wat je beter kunt beperken.

Wat gebeurt er bij hooikoorts?

Bij hooikoorts reageert het immuunsysteem overdreven op pollen. Het lichaam ziet deze onschuldige stoffen als een bedreiging en maakt onder andere histamine aan. Dit veroorzaakt typische klachten zoals:

Niezen
Een loopneus of verstopte neus
Jeukende of tranende ogen
Kriebel in de keel
Vermoeidheid of benauwdheid

Voeding kan deze processen beïnvloeden door:

de aanmaak van histamine te verhogen of te verlagen
de afbraak van histamine (via het DAO-enzym) te ondersteunen of te remmen
het algemene ontstekingsniveau in het lichaam te beïnvloeden

Voeding die kan helpen bij hooikoorts

Ontstekingsremmende voeding
Een voedingspatroon in de stijl van het mediterrane dieet lijkt gunstig te werken. Denk aan:
- Groenten (vooral bladgroenten, broccoli, paprika)
- Fruit (bessen, appels, citrusvruchten)
- Vette vis (rijk aan omega-3)
- Olijfolie, noten en zaden
- Omega-3 vetzuren en antioxidanten (zoals polyfenolen) helpen ontstekingen te verminderen, wat de allergische reactie kan temperen.
Quercetine-rijke voeding (natuurlijke antihistamine)
Quercetine is een plantaardige stof die de afgifte van histamine kan helpen remmen. Dit kan bijdragen aan een minder heftige allergische reactie. Je vindt het in:
- Appels (met schil)
- Rode ui
- Bessen
- Kappertjes
Vitamine C
Vitamine C heeft een mild antihistamine-effect en ondersteunt het immuunsysteem. Het effect is subtiel, maar kan zeker bijdragen. Het is vooral aanwezig in:
- Citrusvruchten
- Kiwi
- Paprika
- Aardbeien
Probiotica en darmgezondheid
Een gezonde darmflora speelt een rol in de regulatie van het immuunsysteem. Yoghurt, kefir en gefermenteerde groenten kunnen hierbij helpen. Let wel op: gefermenteerde producten bevatten soms ook histamine. Niet iedereen reageert hier goed op, dus observeer je eigen reactie.
Voldoende hydratatie
Genoeg water drinken helpt om slijmvliezen gehydrateerd en minder prikkelbaar te houden.

Wat mogelijk helpt

Lokale honing
Het idee is dat kleine hoeveelheden pollen via honing het lichaam helpen wennen aan het effect ervan.
Brandnetelthee
Brandnetel wordt traditioneel gebruikt bij allergieën en heeft mogelijk een licht antihistamine-effect.

Voeding die klachten kan verergeren

Histaminerijke voeding
Deze producten kunnen de totale histaminebelasting verhogen:
- Alcohol (vooral wijn en bier)
- Oude kazen
- Gerookte vis en vlees
- Gefermenteerde producten (zoals zuurkool en kimchi)
- Azijnrijke voeding
Histaminevrijmakers
Sommige voedingsmiddelen stimuleren de afgifte van histamine in het lichaam. Reacties verschillen sterk per persoon, dus het loont om dit individueel te testen.
- Tomaat
- Aardbei
- Chocolade
- Citrusvruchten (bij gevoelige personen)
Alcohol
Alcohol werkt dubbel nadelig:
- het bevat histamine
- het remt het enzym dat histamine afbreekt

Let op voor kruisallergieën

Bij hooikoorts kunnen bepaalde voedingsmiddelen klachten veroorzaken doordat ze lijken op pollenallergenen. Dit heet kruisallergie. Enkele voorbeelden:

Berkenpollen → appel, wortel, hazelnoot
Graspollen → tomaat, meloen
Ambrosia → banaan, komkommer

Klachten uiten zich vaak als jeuk in de mond of keel (oraal allergiesyndroom). Goed nieuws: deze reacties verdwijnen vaak wanneer je het voedsel verhit.