Kunnen essentiële oliën een bijdrage leveren aan een schone lucht?

Geïnspireerd op de column van Stichting Aromatherapie & Natuurlijke Gezondheidszorg Ontwikkeling. Column: Kunnen essentiële oliën een bijdrage leveren aan een schone lucht?

In de komende maanden behandelt Harmen in deze column de meest gestelde vragen over aromatherapie. Deze keer beantwoordt hij de vraag: Kunnen essentiële oliën bijdragen aan een schone lucht?

De afgelopen drie jaar is er veel onderzoek gedaan naar luchtzuivering door essentiële oliën. Uit onderzoek blijkt dat vooral de kleinste terpeenverbindingen in essentiële oliën de lucht grotendeels vrijmaken van rondzwevende microben.

Citroen- en zilversparolie kunnen de hoeveelheid bacteriën en schimmels in een ruimte met 30 tot 60% verminderen. In ziekenhuizen vormen bacteriën en schimmels een voortdurend probleem, ook in de lucht. Essentiële oliën kunnen deze besmetting verminderen. In 2018 werd een studie uitgevoerd in een middelgroot Oostenrijks ziekenhuis. Op twee afdelingen werden de bacterieconcentraties voor en na het verdampen van een mengsel van citroen- en zilversparolie gemeten. Vooral in de eerste twee uur na verdamping werden de concentraties bacteriën en schimmels met respectievelijk 40% en 30-60% gereduceerd.

Op twee kamers van 15 tot 25 m² werden diffusers neergezet met slechts drie druppels essentiële olie, wat al een fantastisch resultaat opleverde. Bacteriën kunnen op verschillende manieren patiëntenkamers binnendringen, zoals via hoesten, niezen, activiteiten van het personeel, wassen, kleden en het verschonen van bedden. Vooral het verschonen van bedden leidde tot een stijging van MRSA in met MRSA geïnfecteerde kamers. Onderzoekers vonden voldoende bewijs dat de lucht in kamers verbonden is met de verspreiding van infecties. Veel pathogenen worden via de lucht verspreid.

Essentiële oliën hebben antibacteriële en schimmeldodende eigenschappen, zoals we ook in de natuur zien. De structuur van de moleculen speelt hierbij een belangrijke rol. Door hun lipofiele karakter kunnen de verbindingen de celwand van bacteriën of schimmels beïnvloeden en de membranen doorlaatbaar maken. Dit maakt essentiële oliën geschikt om mogelijke infecties te voorkomen en te bestrijden. Vooral monoterpenen, zoals in citroen- en zilversparolie, zijn effectief. Volgens Lanzerstorfer et al. (2019) zouden andere citrus- en dennenoliën vergelijkbare resultaten opleveren.

In een recent onderzoek van Diaz-Allonso (2021) naar luchtkwaliteit op plaatsen met cultureel erfgoed, bleek tea tree, of een combinatie van tea tree en tijm, de lucht zo sterk te verbeteren dat wordt geadviseerd kleine percentages tea tree te vernevelen op plaatsen waar schilderijen hangen. In het onderzoek verminderde tea tree de hoeveelheid rondzwevende schimmels met 77,3% en de hoeveelheid rondzwevende bacteriën met 95,0%, zonder enige schade te veroorzaken. De onderzoekers merkten op dat lagere doseringen effectiever waren in het bestrijden van rondzwevende microben.